همه چيز درباره سقط جنين

همه چيز درباره سقط جنين

به از دست رفتن محصول باردارى، در بيست هفته اول باردارى، سقط گفته مى‌شود. حدود ده تا بيست درصد از باردارى‌هاى قطعى، به سقط ختم مى‌شوند، و بيش از ٨٠ درصد از اين سقط‌ها، قبل از ١٢ هفتگى رخ مى‌دهند. 


به از دست رفتن محصول باردارى، در بيست هفته اول باردارى، سقط گفته مى‌شود. حدود ده تا بيست درصد از باردارى‌هاى قطعى، به سقط ختم مى‌شوند، و بيش از ٨٠ درصد از اين سقط‌ها، قبل از ١٢ هفتگى رخ مى‌دهند. اين آمار شامل از دست رفتن تخمک‌هاى بارور شده قبل از شكل گرفتن باردارى نمى‌شود. مطالعات نشان مى‌دهند كه ٣٠ تا ٥٠ درصد تخمک‌هاى بارور شده، قبل يا طى فرآيند لانه گزينى، از بين مى‌روند. به قدرى سريع كه حتی قاعدگی فرد نیز سر وقت اتفاق مى‌افتد.

چه چيزى باعث سقط مى‌شود؟

بين ٥٠ تا ٧٠ درصد سقط‌هايى كه در سه ماهه اول رخ مى‌دهند به علت وجود ناهنجارى‌هاى كروموزومى در تخمک بارور شده است. به اين معنى كه تعداد كروموزوم‌هاى تخمک يا اسپرم نادرست بوده است و درنتيجه تخمک بارور شده نتوانسته است به رشد خود ادامه دهد. گاهى اوقات سقط به دليل وجود مشكل در روند رشد اوليه اتفاق مى‌افتد. به عنوان مثال، تخمكى كه به طور كامل در ديواره رحم كاشته نشده است، يا رويانى كه نواقص ساختارى مانع رشد آن شده است، پس از چند هفته سقط می‌شود. از آنجايى كه پزشكان، پس از هر سقط، بررسى‌هاى همه جانبه‌اى انجام نمى‌دهند، نمى‌توان علت سقط را پيدا كرد. حتى پس از دو يا سه سقط متوالى نيز باز هم دليل سقط نامعلوم است.
زمانى كه تخمک بارور شده مشكل كروموزومى داشته باشد، به آن تخمک سوخته مى‌گويند. در اين مورد، تخمک بارور شده، در ديواره رحم كاشته مى‌شود و جفت و كيسه آب هر دو تشكيل مى‌شوند، اما رويانى وجود ندارد. از آنجايى كه جفت، آغاز به ترشح هورمون مى‌كند، جواب اوليه آزمايش باردارى مثبت مى‌شود، اما زمانى كه سونوگرافى صورت مى‌گيرد، مشخص مى‌شود كه كسيه آب خالى است. در برخى موارد، رويان، كمى رشد مى‌كند اما چون داراى ناهنجارى است، نمى‌تواند زنده بماند و قبل از تشكيل قلب، رشدش متوقف مى‌شود. معمولاً اولين صداى قلب جنين در شش هفتگى توسط سونوگرافى شنيده مى‌شود؛ اگر ضربان قلب نوزادتان طبيعى بود و شما هيچ يک از علائم خونريزى و انقباض را نداشتيد، احتمال سقط جنين در شما خيلى كم است و اين احتمال با گذشت هر هفته از باردارى كمتر هم مى‌شود.

سقط با چه علایمی ظاهر میشود؟

لكه بينى يا خونريزى واژينال، از اولين علائم سقط هستند. به ياد داشته باشيد كه معمولاً از هر چهار زن يک نفر، در اوايل باردارى خود با لكه بينى يا خونريزى مواجه مى‌شود كه بيشتر اين باردارى‌ها منجر به سقط نمى‌شوند.
حتى ممكن است به دنبال خونريزى، درد شكم نيز داشته باشيد. دردى مقاوم و انقباضى كه مى‌تواند شديد يا ملايم باشد. احتمالاً در قسمت تحتانى ستون فقرات نيز به علت فشار لگنى درد زيادى حس مى‌كنيد. اگر درد و خونريزى داريد، احتمال حفظ جنين پايين است. البته بروز لكه بينى، خونريزى و درد زير دل در اوايل باردارى، همگى مى‌توانند علائم باردارى خارج رحم يا باردارى مولار نيز باشند. در صورت مشاهده اين علائم سريعاً پزشكتان را در جريان بگذاريد تا اقدامات لازم را انجام دهد.
در صورتى كه Rh خون شما و همسرتان يكسان نباشد و يكى منفى و ديگرى مثبت باشد، دو يا سه روز پس از اولين علائم خونريزى، گلوبولين ايمنى Rh به شما تزريق مى‌شود، تا از خطر سقط جلوگيرى شود.
معمولاً در معاينات اوليه احتمال سقط مشخص مى‌شود. مثلاً پزشک صداى ضربان قلب جنين را نمى‌شنود، يا متوجه مى‌شود كه رحم شما به اندازه‌اى كه بايد رشد نكرده است. اغلب، رشد رويان يا جنين، چند هفته قبل از بروز علايم خونريزى، متوقف مى‌شود. اگر پزشكتان به سقط مشكوک شود، سونوگرافى و آزمايش خون انجام مى‌دهد.

اگر مشكوک به سقط شدم، بايد چه كارى انجام دهم؟

هرگاه در طول باردارى با علائم غير طبيعى مثل خونريزى يا انقباضات رحمى روبه‌رو شديد، با پزشكتان تماس بگيريد. پزشک بررسى مى‌كند كه خونريزى مربوط به كدام قسمت است. همچنين ميزان hCG خونتان را طي دو تا سه روز اندازه گيرى مى‌كند، تا ميزان رشد جنين را بررسى كند. اگر لكه‌بينى يا خونريزى داشته باشيد و پزشكتان كوچكترين شكى به باردارى خارج رحمى داشته باشد، بلافاصله دستور سونوگرافى مى‌دهد. اگر در سونوگرافى مشكلى مشاهده نشد و شما همچنان لكه بينى داشتيد، در هفته هفتم نيز بايد سونوگرافى انجام دهيد. در اين زمان اگر پزشک متوجه ضربان طبيعى قلب رويان شود، احتمال سقط پايين است و بارداريتان ادامه مى‌يابد، و در صورت ادامه لكه بينى باز هم نياز به سونوگرافى پيدا مى‌كنيد. اما اگر پزشک متوجه شود كه رويان رشد كرده، ولى ضربان قلبى وجود ندارد، به اين معناست كه رويان زنده نمانده است.
اگر در سه ماهه دوم باردارى هستيد و سونوگرافى نشان مى‌دهد كه گردنه رحم باز شده است، پزشک عمل سركلاژ را انجام مى‌دهد. در اين روش دهانه رحم دوخته مى‌شود تا از احتمال سقط يا زايمان زودرس جلوگيرى شود. وقتى از اين روش استفاده مى‌شود، يعنى جنين رشد طبيعى داشته و سالم است و هيچگونه عفونت رحمى نيز وجود ندارد.
اگر علايم سقط در شما نمايان شود، پزشک دستور استراحت مطلق به شما مى‌دهد تا شانس سقط كاهش يابد. حتى ممكن است در صورت وجود خونريزى يا انقباض رحمى، اجازه برقرارى رابطه جنسى به شما ندهد. البته به طور كلى رابطه جنسى در باردارى منجر به سقط نمى‌شود، اما بهتر است با وجود علائم اين چنينى از انجام آن خوددارى كنيد.
ممكن است در اين مدت خونريزى و انقباض ادامه داشته باشد، از پد بهداشتى به جاى تامپون استفاده كنيد، و براى كاهش دردهايتان استامينوفن مصرف كنيد.
زمانى كه سقط رخ مى‌دهد، خونريزى و درد به تدريج افزايش مى‌يابد تا اينكه محصول باردارى كه همان جفت و بافت‌هاى جنينى است، دفع شود. اين دفعيات معمولاً به رنگ خاكسترى و همراه با لخته‌هاى خون هستند. اگر مى‌توانيد، محصول دفع شده را در يک ظرف تميز قرار دهيد تا پزشک با بررسى آن، علت سقط را متوجه شود.

چه عواملى خطر سقط را بالا میبرد؟

هر خانم باردارى ممكن است دچار سقط شود، اما زمينه سقط در بعضى بالا‌تر است. در اينجا به برخى از فاكتورهاى خطرساز اشاره مى‌كنيم:

- سن: هر چه سن مادر، بالاتر باشد، احتمال اينكه رويان، ناهنجارى‌هاى كروموزومى داشته باشد، افزايش مى‌يابد و در نتيجه سقط اتفاق مى‌افتد. در واقع احتمال سقط در يک زن چهل ساله دو برابر يک زن بيست ساله است. 
- سابقه سقط: زنانى كه دو بار يا بيشتر، سقط متوالى داشته‌اند، بيشتر در معرض خطر سقط قرار دارند. 
- بيمارى‌هاى مزمن: بيمارى‌هايى مانند، ديابت كنترل نشده، اختلالات ارثى لخته شدن خون، اختلالات خود ايمنى (مانند: سندروم آنتى فوسفوليد يا لوپوس) و اختلالات هورمونى (مانند: سندروم تخمدان پلى كيستيک) همگى مى‌توانند شرايطى را به وجود آورند كه منجر به سقط شود.
-مشكلات مربوط به رحم يا گردنه رحم: ناهنجارى‌هاى مادرزاد رحمى، چسبندگى شديد رحمى، يا ناهنجارى گردنه رحم كوتاه و ضعيف، مشكلاتى هستند كه احتمال خطر سقط را افزايش مى‌دهند. وجود رابطه بين فيبروييد رحمى و سقط نيز جاى بحث دارد، اما اكثر فيبروييد‌ها مشكلى ايجاد نمى‌كنند. 
-سابقه نواقص مادرزادى و مشكلات ژنتيكى: اگر خودتان، همسرتان، يا يكى از اعضاى خانواده، ناهنجارى ژنتيكى دارد، يا در باردارى قبليتان، با مشكل ژنتيكى در جنين روبه‌رو شديد، يا كودكى با معلوليت مادرزادى داريد، بيشتر در معرض خطر سقط قرار داريد. 
-عفونت‌ها: تحقيقات نشان داده است که ابتلا به عفونت‌هاى ويروسى و باكتريايى، مانند ليستريا، اوريون، سرخک، سرخجه، سيتومگالو، پاروو، سوزاک، و HIV، خطر بروز سقط را بالا مى‌برند.
-مصرف سيگار، الكل، و مواد مخدر: سيگار كشيدن، الکل و مصرف مواد مخدرى چون كوكائين و قرص‌هاى روانگردان در باردارى، خطر سقط را افزايش مى‌دهند. برخى مطالعات، وجود رابطه بين مصرف مواد كافئينى خيلى بالا و افزايش خطر سقط را تأييد مى‌كنند.
-داروها: مصرف برخى دارو‌ها خطر بروز سقط را افزايش مى‌دهد. بنابراين درباره هر دارويى كه مصرف مى‌كنيد از پزشكتان سؤال كنيد، حتى زمانى كه قصد اقدام به باردارى داريد. دارو‌هاى بدون نسخه شامل قرص‌هاى ضد التهاب غير استروئيدى مانند ايبوپروفن و آسپرين نيز از اين قاعده مستثنى نيستند. 
-سموم محيطى: قرار گرفتن در معرض برخى عوامل محيطى شامل سرب، آرسنيک، و مواد شيميايى مانند فرمالدهيد، بنزن، و اتيلن اكسيد؛ و قرار گرفتن در معرض ميزان بالاى امواج راديويى يا گازهاى بيهوشى، مى‌توانند خطر سقط را افزايش دهند. 
-عوامل پدرى: معدود افرادى درباره رابطه بين شرايط پدر و خطر سقط، اطلاعات دارند. مطالعات نشان مى‌دهند كه افزايش سن پدر در بروز سقط مؤثر است. همچنين، اسپرم‌هايى كه در معرض سموم محيطى قرار گرفته‌اند و مى‌خواهند تخمكى را بارور سازند، خواه ناخواه خطر بروز سقط را افزايش مى‌دهند. براساس اطلاعات به دست آمده، پدرى كه در معرض جيوه، سرب، و برخى مواد شيميايى مصنوعى و آفت‌كش‌ها قرار گرفته است، خطر سقط را بالا مى‌برد. 
چاقى: برخى مطالعات، وجود رابطه بين چاقى و سقط را تأييد مى‌كنند. 
آزمايشات تشخيصى: احتمال ضعيفى وجود دارد كه پس از انجام برخى آزمايشات تشخيصى ژنتيكى مانند، نمونه گيرى از جفت يا آمنيوسنتز، خطر سقط بالا برود. 
همچنين باردار شدن سه ماه پس از زايمان قبلى، خطر بروز سقط را افزايش مى‌دهد.

سقط جنین داشته‌ام اما محصول باردارى به طور كامل خارج نشده است؛ چه بايد بكنم؟

روش‌هاى مختلفى براى حل اين مشكل وجود دارد. اگر خطرى سلامتى شما را تهديد نمى‌كند، مى‌توانيد صبر كنيد تا بافت‌هاى به جا مانده به خودى خود، دفع شوند. در بيش از نيمى از زنانى كه با سقط ناتمام روبه‌رو مى‌شوند، تا يک هفته پس از سقط اوليه، سقط ثانويه بى‌اختيار اتفاق مى‌افتد. در برخى موارد شما مى‌توانيد از دارو استفاده كنيد تا به اين روند، سرعت ببخشيد. البته دارو‌ها نيز عوارض ثانويه‌اى مانند، حالت تهوع، استفراغ و اسهال به همراه دارند. اگر احساس مى‌كنيد انتظار كشيدن، هم از نظر فيزيكى و هم از نظر روانى، سخت است، احتمالاً تصميم مى‌گيريد كه بافت به جا مانده را خارج كنيد. براى اين منظور روشى به نام كورتاژ وجود دارد. اگر منتظر ماندن براى دفع خود به خودى جفت، براى شما ضرر داشته باشد، مثلاً خونريزى يا عفونت داشته باشيد، و يا اگر سقط دوم يا سومتان باشد، پزشک كورتاژ را تجويز مى‌كند. 

 کورتاژ چطور انجام می‌شود؟

اين عمل يک روزه، نيازى به بسترى شدن ندارد. مانند عمل‌هاى ديگر بايد از شب قبل ناشتا باشيد. امروزه بيشتر پزشكان، كورتاژ توسط مكش را توصيه مى‌كنند زيرا نسبت به كورتاژ‌هاى سنتى، هم سريع‌تر است و هم كم خطر‌تر. ابتدا به شما داروى آرامبخش تزريق مى‌شود. سپس پزشک يک آيينه پزشكى را از طريق واژن وارد مى‌كند تا گردنه رحم قابل مشاهده باشد. در اين زمان داروى بى حسى موضعى به گردن رحم تزريق مى‌شود. سپس به وسيله يک انبر دهانه رحم باز مى‌شود. در كورتاژ به وسيله مكش، لوله پلاستيكى توخالى وارد رحم مى‌شود و بافت‌هاى باقيمانده را با مكش جدا مى‌كند. در كورتاژ به روش سنتى، يک وسيله قاشق مانند، وارد رحم مى‌شود و ديواره رحم را به آرامى مى‌تراشد تا بافت باقيمانده كنده شود. در اين روش كل عمل بيش از ١٥ تا ٢٠ دقيقه طول نمى‌كشد و بافت در كمتر از ده دقيقه به خودى خود خارج مى‌شود.

پس از سقط چه اتفاقى مى‌افتد؟

بعد از سقط تا يک روز درد زير دل و تا يک الى دو هفته خونريزى ملايم خواهيد داشت. از پد بهداشتى به جاى تامپون استفاده کنید و براى کاهش دردهايتان استامينوفن مصرف كنيد. تا دو هفته از برقرارى رابطه جنسى، رفتن به شنا، دوش گرفتن، و استفاده از دارو‌هاى واژينال، خوددارى كنيد. اگر خونريزيتان به قدرى شديد شد كه در عرض يک ساعت يک پد كاملاً آغشته به خون شد، و يا علايم عفونت مانند تب، درد شديد، يا ترشحات بد بوى واژينال، در شما ظاهر شد سريعاً با پزشكتان تماس بگيريد.

آيا هر سقطى نشانه سقط مكرر در آينده است؟

طبيعى است كه بعد از يک سقط نگران باردارى‌هاى آينده‌تان باشيد، اما متخصصان بارورى، يک سقط را نشانه وجود مشكل در شما يا همسرتان نمى‌دانند. بعضى از پزشكان پس از دو سقط پى در پى، به ويژه اگر بالاى ٣٥ سال سن داريد از شما آزمايش ژنتيک مى‌گيرند. برخى ديگر با سقط سوم، آزمايشات را آغاز مى‌كنند. اما اگر سقط در شرايط خاصى رخ داده باشد، مثلاً در سه ماهه دوم يا اوايل سه ماهه سوم به علت ضعف دهانه رحم، پس از اولين سقط نزد متخصصان باردارى پرخطر فرستاده مى‌شويد تا باردارى بعدیتان به شدت تحت نظر باشد.

چه زمانى مى‌توان اقدام به باردارى بعدى كرد؟

بايد كمى صبر كنيد. بهتر است چهار تا شش هفته به رحم استراحت بدهيد. برخى متخصصان توصيه مى‌كنند تا دو دوره قاعدگى صبر كنيد تا هم از نظر روحى و هم از نظر فيزيكى براى باردارى بعدى آمادگى پيدا كنيد. در اين مدت حتماً از روش‌هاى پيشگيرى استفاده كنيد، زيرا روند تخمک گذارى از دو هفته بعد از سقط آغاز مى‌شود.

چگونه از نظر روانى با اين قضيه كنار بياييم؟

كاملاً طبيعى است كه شوكه شديد و احساس غم، افسردگى، گناهكارى، عصبانيت، و ناتوانى مى‌كنيد. روزها، هفته‌ها، و حتى ماه‌هاى بعد از سقط واقعاً سخت و دردناک هستند. منزوى و حساس شده‌ايد و نمى‌توانيد تمركز كنيد يا بخوابيد. به همه، اعلام كرده‌ايد كه باردار هستيد و حالا نگرانيد كه چطور اين موضوع را به آنها اطلاع دهيد. همه اينها راه حل دارند. به كمک راهنمايى‌هاى زير از اين مشكلات عبور كنيد:
- شما مقصر نيستيد. سقط مى‌تواند براى هر خانم باردارى اتفاق بيفتد. خيلى راحت با همسرتان درباره اين موضوع و اثرات روحى آن بر خودتان صحبت كنيد. خودتان يا همسرتان را مقصر ندانيد و قضاوت نا به جا نكنيد.
- به خودتان زمان دهيد. با گذشت زمان هم از نظر فيزيكى و هم از نظر روحى، بهبود خواهيد يافت.
- از كار فاصله بگيريد. حتى اگر از نظر جسمى بهبود يافته‌ايد، كمى از كارتان فاصله بگيريد تا بتوانيد اتفاقى را كه برايتان افتاده است، هضم و قبول كنيد. اگر فكر مى‌كنيد با معطوف كردن حواستان به چيزهاى ديگر مى‌توانيد اين اتفاق را ناديده بگيريد، سخت در اشتباه هستيد. براى يک مسافرت كوتاه برنامه ريزى كنيد، و در آرامش با اين قضيه کنار بیایيد.
- از همسرتان توقع نداشته باشيد به اندازه شما ناراحت باشد. متوجه باشيد كه ابراز احساسات در مردان با زنان متفاوت است. اگر مى‌بينيد همسرتان به اندازه شما ناراحت نيست، تصور نكنيد كه قضيه برايش اهميتى ندارد. برخلاف زنان كه نياز به يک حامى دارند تا احساساتشان را براى او بيان كنند، مردان، احساساتشان را بروز نمى‌دهند و ناراحتى‌هايشان را در درونشان هضم مى‌كنند. زيرا دوست دارند قوى باشند و به همسرشان حس حمايت بدهند. پس احساسات و احتياجاتتان را با او در ميان بگذاريد اما اجازه دهيد هر كسى به روش خودش با ناراحتيش كنار بيايد.
- از ديگران فاصله نگيريد. اگرچه كار سختى است اما سعى كنيد داستان را براى ديگران تعريف كنيد. با اين كار احساس مى‌كنيد تنها نيستيد، و تعجب خواهيد كرد وقتى ببينيد خيلى از دوستان، همكاران، همسايه‌ها و حتى فاميل نیز یک بار با اين اتفاق رو‌به‌رو شده‌اند. بعضى افراد دوست دارند چيزى بگويند كه شما را آرام كند اما نمى‌دانند چه بگويند. سعى كنيد از حرف ديگران برداشت اشتباه نكنيد و ناراحت نشويد.

سلامتیسم در اینستاگرام

لینک کوتاه مطلب: https://www.salamatism.com/?n=3883

پیشنهاد سلامتیسم

افزودن نظر