مهم‌ترین داروهای آلرژی فصلی و عوارض آنها
۲۷ فروردین ۱۳۹۷

مهم‌ترین داروهای آلرژی فصلی و عوارض آنها

سروتونین باعث خارش می‌شود و همچنین گرفتگی در ناحیه شکم و اسهال ایجاد می‌کند. وقتی که آنتی‌هیستامین‌ها به‌تنهایی خارش آلرژیک را تسکین ندهند، دارویی مانند سیپروهپتادین که مهارکننده سروتونین است، برای فرد بیمار تجویز می‌شود. خواب‌آلودگی، از عوارض اصلی استفاده از این دارو است.


درمان‌های پزشکی برای آلرژی فصلی براساس مسدود کردن و مهار کردن مکانیسم‌های سازنده علائم طراحی شده‌اند. شکل‌گیری علائم حساسیت شدید نوع اول (Type ۱ hypersensitivity) نیز به مجموعه‌ای از فعل و انفعالات بیوشیمیایی در بدن بستگی دارد. 
ابتدا، آنتی‌بادی‌های IgE به سطح همان سلول‌هایی متصل می‌شوند که بعدا واکنش آلرژیک را ایجاد می‌کنند. به این سلول‌ها، «سلول‌های اثرگذار آلرژی» (allergy effector cells) می‌گویند. مهم‌ترین سلول‌های اثرگذار نیز سلول‌های مست (mast) و ائوزینوفیل‌ها (eosinophils) هستند. وقتی که سلول‌های مست با آلرژن خاصی مواجه می‌شوند،‌ مواد شیمیایی‌ای به‌نام «واسطه‌ها» (mediators) شکل می‌گیرند که التهاب را به‌وجود می‌آورند. 
بیشتر علائم آلرژی فصلی هم به خاطر آزاد شدن واسطه‌های سلول مست شکل می‌گیرند. این درحالی است که ورود سدیم کروموگلیکات (Sodium cromoglycate) به درون بینی یا ریه‌ها، می‌تواند از آزادسازی واسطه‌های سلول مست جلوگیری کند. بیشتر داروهای مورد استفاده برای آلرژی فصلی هم اثرات همین واسطه‌ها را مهار می‌کنند.

 
داروهای مهارکننده واسطه‌های سلول مست (mast)


بیش از ۲۰۰ نوع واسطه سلول مست وجود دارد. شناخته‌شده‌ترین سلول‌های مست و داروهای مهارکننده آن‌ها به ترتیب زیر هستند: 
۱. هیستامین، رگ‌های خونی را منبسط می‌کند، قرمزی و حرارت به‌وجود می‌آورد و به شکل‌گیری علائم رایج آلرژی می‌شود. این درحالی است که آنتی‌هیستامین‌ها، به‌عنوان اولین درمان برای مقابله با این نوع از آلرژی فصلی مورد استفاده قرار می‌گیرند. آنتی‌هیستامین‌ها می‌توانند در قالب قرص‌ها یا اسپری‌های بینی باشند. عارضه‌های جانبی استفاده از این داروها نیز شامل خواب‌آلودگی و خشکی دهان می‌شوند. 
۲. سروتونین باعث خارش می‌شود و همچنین گرفتگی در ناحیه شکم و اسهال ایجاد می‌کند. وقتی که آنتی‌هیستامین‌ها به‌تنهایی خارش آلرژیک را تسکین ندهند، دارویی مانند سیپروهپتادین که مهارکننده سروتونین است، برای فرد بیمار تجویز می‌شود. خواب‌آلودگی، از عوارض اصلی استفاده از این دارو است. 
۳. پروستاگلاندین D۲ (PGD۲)، لوله‌های برونشیال را منقبض می‌کند و نقش مهمی در خس‌خس ناشی از آسم ایفا می‌سازد. این ماده همچنین رگ‌های خونی را طوری منبسط می‌کند که باعث قرمزی چشم‌ها یا پوست می‌شود. بعضی از قطره‌های چشم مورد استفاده برای آلرژی چشم،‌ PGD۲ را مهار می‌کنند. 
۴. لکوترین‌ها (LTs)، ترشح مخاط را افزایش می‌دهند و لوله‌های برونشیال را منقبض می‌کنند. این ماده از مهم‌ترین عوامل در ابتلا به آسم و تب یونجه است. یکی از داروهای مناسب برای لکوترین‌ها، مونتلوکاست است که می‌تواند علائم آلرژی فصلی را در آسم و رینیت آلرژیک تسکین بدهد. افسردگی، از عارضه‌های جانبی این دارو است که خصوصا در میان نوجوانان گزارش می‌شود. 
دیگر واسطه‌های سلول مست، ائوزینوفیل‌ها را به بافت‌های ملتهب جذب می‌کنند. ائوزینوفیل‌ها، آنزیم‌هایی را ترشح می‌کند که می‌تواند به بافت‌های بدن آسیب برساند. داروهایی که بیشترین اثربخشی را برای مهار ائوزینوفیل‌ها دارند، استروئیدها هستند.

 
استروئیدها

 
استروئیدها، داروهایی هستند که با هورمون ضدالتهابی هیدروکورتیزون سر و کار دارند. این هورمون توسط غدد آدرنال تولید می‌شود. استروئیدها دارای اثرات ضدآلرژی بسیار قوی هستند و البته عوارض اساسی هم دارند. به همین دلیل هم استفاده از آن‌ها به‌صورت محدود انجام می‌گیرد. درواقع، قرص‌ها یا استروئیدهای تزریقی فقط برای درمان‌های ضروری و اضطراری استفاده می‌شوند. 
حتی دوره استفاده کوتاه‌مدت از استروئیدها نیز می‌تواند باعث تغییرات خلق‌وخویی، احتباس مایعات، افزایش وزن، زخم معده، افزایش فشار خون و قند خون، و افزایش شانس ابتلا به بیماری‌ها شود. 
اسپری‌های مخصوص بینی و کرم‌های حاوی استروئیدها نیز برای تسکین علائم آلرژی مورد استفاده قرار می‌گیرند و معمولا برای دوره‌های طولانی‌مدت مناسب هستند. البته همه استروئیدها با روند بهبودی زخم‌ها تداخل دارند و می‌توانند باعث آتروفی بافت‌های بدن شوند. بنابراین، استفاده از اسپری‌های استروئیدی مخصوص بینی می‌تواند با خون‌ریزی بینی و استفاده از کرم‌های استروئیدی نیز به نازک شدن پوست منجر شود.

 
شات‌های آلرژی (Immunotherapy)


داروهای تزریقی برای آلرژی‌های فصلی، با هدف تحریک کردن بدن به تولید آنتی‌بادی‌های مهارکننده طراحی شده‌اند. ترکیبات درون این داروها به آلرژن‌های خاصی متصل می‌شود و اجازه نمی‌دهد که آلرژن‌ها به آنتی‌بادی‌های IgE مرتبط با سلول‌های مست متصل شوند. با توجه به خطرات همراه با این شیوه، از جمله واکنش‌های آلرژیک موضعی و سیستمی، انواع جدیدی از ایمونوتراپی (Immunotherapy) برای این کار طراحی شده‌اند.

سلامتیسم در اینستاگرام

لینک کوتاه مطلب: https://www.salamatism.com/?n=14148

افزودن نظر