کاهش استرس با گوش دادن به موسیقی کلاسیک
۰۸ آذر ۱۳۹۶

کاهش استرس با گوش دادن به موسیقی کلاسیک

موسیقی کلاسیک می‌تواند اثر آرام‌بخشی داشته باشد و این کار را هم از طریق افزایش ترشح دوپامین و جلوگیری از ترشح هورمون‌های استرس انجام می‌دهد.


مطالعات علمی نشان داده‌اند که همه انواع موسیقی دارای فواید مختلفی برای سلامت جسم و روان هستند. گوش دادن به موسیقی می‌تواند فشار خون را کاهش بدهد، احساس آرامش ایجاد کند، اضطراب را پایین بیاورد و حتی شور و میل جنسی را بیشتر کند. بعضی از محققان هم این ادعا را مطرح کرده‌اند که موسیقی، خصوصا موسیقی کلاسیک، می‌تواند عملکرد شناختی انسان‌ها را تقویت کند. با این‌ حال، آیا تا کنون از خودتان پرسیده‌اید که گوش دادن به موسیقی کلاسیک، چه واکنش‌های متفاوتی را در مغز برانگیخته می‌کند و از این منظر چه تفاوتی با موسیقی‌های دیگر دارد؟

اثرات موتزارت

دکتر گوردون شاو، یکی از محققان دانشگاه کالیفرنیا، در سال ۱۹۹۳ میلادی به این نتیجه رسید که وقتی دانشجویان به موسیقی موتزارت گوش می‌دهند، به‌طور موقت سطح IQ آنان بالاتر می‌رود. چنین تغییری در میان گروه‌های کنترل که به موسیقی‌های دیگری گوش می‌دادند، مشاهده نشده است. بعد از انتشار یافته‌های این مطالعه بود که ادعاهای زیادی درباره تاثیر موتزارت در راستای افزایش هوش افراد مطرح شد و بازار فروش سی‌دی‌های موتزارت به اوج خودش رسید. این درحالی بود که دکتر شاو در همان دوره اعلام کرد که یافته‌های علمی‌اش کاملا از سوی فریب‌کاران تحریف شده‌اند و گفت: «گوش دادن به موتزارت باعث نمی‌شود که هوش شما افزایش پیدا کند. با این‌حال، به نظر می‌رسد که این موسیقی خاص می‌تواند بخشی از مغز را فعال کند که به اندیشیدن انتزاعی اختصاص دارد».

شک‌ها و تردیدها

در میان بسیاری از منتقدان قضیه «اثرات موتزارت»، دکتر دانیل لویتین (موسیقی‌شناس از منظر علمی) به افراد مبتلا به «سندرم ویلیامز» اشاره کرد تا ثابت کند که گوش دادن به موسیقی کلاسیک و بالا بودن سطح هوش هیچ ارتباط ذاتی‌ای وجود ندارد. افراد مبتلا به سندرم ویلیامز اساسا هوش پایینی دارند، ‌اما بعضی از آنان نیز از شمّ موسیقایی خاصی برخوردار هستند. برای مثال، بعضی از افراد مبتلا به این سندرم نمی‌توانند حتی جعبه ساز موسیقی را باز کنند، اما گر کسی این کار را برای‌شان انجام بدهد و ساز را در دستان‌شان بگذارد، آن‌وقت به‌خوبی می‌توانند به نواختن ساز بپردازند.

اثرات آرام‌بخش موسیقی کلاسیک

دکتر کوین لابار (از اعضای دانشگاه دوک) می‌گوید که موسیقی کلاسیک می‌تواند عملکرد ذهنی را ارتقا بدهد، اما چنین اتفاقی از مجرای بالا بردن سطح IQ پیش نمی‌رود. درواقع، این دانشمند ادعا می‌کند که موسیقی کلاسیک می‌تواند اثر آرام‌بخشی داشته باشد و این کار را هم از طریق افزایش ترشح دوپامین و جلوگیری از ترشح هورمون‌های استرس انجام می‌دهد. به‌واسطه همین فرآیند است که خلق‌وخوی افراد بعد از گوش‌سپاری به موسیقی کلاسیک تقویت می‌شود. دکتر لابار می‌گوید: «با این‌حال، فقط موسیقی کلاسیک نیست که چنین تاثیری دارد، چون بیشتر مساله به ذائقه افراد وابسته است. اگر احساس می‌کنید که گوش‌سپاری به موسیقی کلاسیک نمی‌تواند احساس آرامش به شما بدهد،‌ قطعا با ادامه دادن این کار هیچ بهره‌ای از این نوع موسیقی نخواهید برد».

موتزارت و التیام‌بخشی

دکتر کلادیوس کونراد، یکی از پزشکانی است که در اتاق عمل به موسیقی موتزارت گوش می‌دهد، اما می‌گوید که این موسیقی به‌طور قابل توجهی هم برای بیمارانش مفید بوده است. او در یکی از مطالعاتش تصمیم گرفت تا تاثیر سونات‌های موتزارت را بر بیمارانش ارزیابی کند. طبق گزارش Critical Care Medicine در سال ۲۰۰۷، یافته‌های نهایی این مطالعه نشان دادند که گوش‌سپاری بیماران به موسیقی موتزارت، نیاز آنان به مصرف داروهای مسکّن را کاهش می‌دهد و همچنین فشار خون و سطح استرس را در آنان پایین می‌آورد. به‌علاوه، این پزشک متوجه شد که گوش‌سپاری به این نوع از موسیقی، میزان ترشح هورمون رشد هیپوفیز را ۵۰ درصد بیشتر می‌کند که با کاهش التهاب و تقویت روند بهبودی همراه است.

موسیقی کلاسیک به‌مثابه بازدارنده از جرم

محققان بریتانیایی در سال ۲۰۰۴ میلادی تصمیم گرفتند تا در ایستگاه‌های قطار، موسیقی‌هایی از موتزارت، باخ و هندل را پخش کنند و در ادامه به این نتیجه رسیدند که میزان سرقت‌ها و جرایم دیگر به‌واسطه این کار حدودا یک‌سوم کاهش می‌يابد. روان‌شناسان براساس این مطالعه متوجه شدند که ملودی‌های آرامش‌بخش، اثرات کاهنده‌ای بر تمایلات مجرمانه باقی می‌گذارند. 

سلامتیسم در اینستاگرام

لینک کوتاه مطلب: https://www.salamatism.com/?n=13119

افزودن نظر