کم‌کاری تیروئید چیست؟/ 4 خرداد روز جهانی تیروئید

کم‌کاری تیروئید چیست؟/ ۴ خرداد روز جهانی تیروئید

کم‌کاری تیروئید، یک اختلال رایج تیروئیدی است که در آن، هورمون تیروئید به‌اندازه کافی توسط غده تیروئید ساخته‌نمی‌شود شایع‌ترین علت ابتلا، تیروئیدیت هاشیموتو است.


کم‌کاری تیروئید، یکی از اختلالات رایج تیروئیدی است که در آن، هورمون تیروئید به‌اندازه کافی توسط غده تیروئید ساخته نمی‌شود. این غده در بخش جلویی و پایینی گردن قرار دارد.

هورمون تیروئید بعد از ترشح شدن، از طریق جریان خون به نقاط مختلف بدن می‌رود و تقریبا روی همه اعضای بدن هم تاثیر می‌گذارد. از قلب تا مغز و از عضله‌ها تا پوست، همگی تحت تاثیر هورمون تیروئید قرار دارند.

این‌که سلول‌های بدن بر چه اساسی از انرژی موجود در مواد غذایی استفاده کنند، توسط تیروئید کنترل می‌شود. ما این فرآیند را با اصطلاح متابولیسم می‌شناسیم. همین متابولیسم است که روی دمای بدن، ضربان قلب و نحوه سوزاندن کالری‌ها تاثیر می‌گذارد. اگر هورمون تیروئید به‌اندازه کافی توسط بدن تولید نشود، همه این فرآیندهای مهم با سرعت آهسته‌ای پیش می‌روند. معنایش این است که بدن هم انرژی کمتری به‌وجود می‌آورد و متابولیسم هم ضعیف انجام می‌گیرد.

علت‌های ابتلا به کم‌کاری تیروئید

شایع‌ترین علت ابتلا به کم‌کاری تیروئید، تیروئیدیت هاشیموتو نام دارد. «تیروئیدیت»، نوعی التهاب در غده تیروئید و «هاشیماتو» نیز نوعی اختلال خودایمنی است. در صورت مبتلا بودن به هاشیموتو، آنتی‌بادی‌هایی در بدن تولید می‌شوند که به غده تیروئید حمله می‌کنند و باعث تخریب آن می‌شوند. البته تیروئیدیت می‌تواند به‌علت عفونت‌های ویروسی هم به‌وجود بیاید. علت‌های دیگر در ادامه آمده‌اند:

رادیوتراپی در ناحیه گردن. درمان بعضی از سرطان‌ها (مثل لنفوم) به رادیوتراپی در ناحیه گردن نیاز دارد. این روش درمانی به سلول‌های غده تیروئید آسیب می‌رسانند. در این شرایط، ترشح هورمون تیروئید توسط این غده سخت‌تر انجام می‌گیرد.

درمان با یُد رادیواکتیو. این روش درمانی معمولا برای افرادی در نظر گرفته می‌شود که مبتلا به پُرکاری تیروئید هستند. با این‌حال، اشعه‌های مورد استفاده در این روش به سلول‌های غده تیروئید آسیب می‌رسانند و درنهایت فرد را به کم‌کاری تیروئید مبتلا می‌کنند.

استفاده از داروهای خاص. بعضی از داروهای قلب، داروهای مختص بیماری‌های روان‌پزشکی و داروهای سرطان می‌توانند بر تولید هورمون تیروئید تاثیر منفی بگذارند. این داروها عبارت‌اند از آمیودارون (کوردارون)، لیتیوم، اینترفرون آلفا و اینترلوکین.

جراحی تیروئید. جراحی برای برداشتن تیروئید به کم‌کاری تیروئید منجر خواهد شد. البته اگر بخشی از غده تیروئید برداشته شود، بخش باقی‌مانده هنوز می‌تواند هورمون کافی برای بدن تولید کند.

کمبود یُد در رژیم غذایی. غده تیروئید برای ترشح هورمون تیروئید به یُد نیاز دارد. یُد هم به‌طور طبیعی توسط بدن ساخته نمی‌شود و درنتیجه باید از طریق رژیم غذایی به بدن برسد. نمک‌های غنی از یُد، گزینه خوبی برای دریافت این ماده هستند. منابع غذایی دیگر عبارت‌اند از ماهی‌های آب شور، تخم‌مرغ، محصولات لبنی و جلبک دریایی.

بارداری. علت ابتلا به کم‌کاری تیروئید در زنان باردار روشن نیست، اما در بعضی از موارد، التهاب تیروئید بعد از دوره بارداری اتفاق می‌افتد. متخصصان به این مشکل، تیروئیدیت پس از زایمان می‌گویند. زنان مبتلا به این بیماری معمولا افزایش شدید در سطح هورمون تیروئید و بعد هم کاهش شدید آن را تجربه می‌کنند. البته بیشتر زنان مبتلا به تیروئیدیت پس از زایمان، بعد از مدتی به عملکرد طبیعی تیروئید برمی‌گردند.

مشکلات تیروئیدی ارثی. بعضی از نوزادان با تیروئید رشدنایافته یا معیوب متولد می‌شوند. این نوع از کم‌کاری تیروئید، کم‌کاری تیروئید مادرزادی نام دارد.

آسیب‌دیدگی یا اختلال در غده هیپوفیز. در موارد خاص، اختلال در غده هیپوفیز می‌تواند با تولید هورمون تیروئید تداخل کند. غده هیپوفیز، هورمونی می‌سازد به‌نام هورمون تحریک‌کننده تیروئید (TSH) که میزان تولید و ترشح هورمون تیروئید را تعیین می‌کند.

اختلال هیپوتالاموس. نوع بسیار نادری از کم‌کاری تیروئید زمانی شکل می‌گیرد که هیپوتالاموس در مغز نتواند هورمون خاصی به‌نام TRH را تولید کند. TRH بر ترشح TSH از غده هیپوفیز تاثیر می‌گذارد.

سلامتیسم در اینستاگرام

لینک کوتاه مطلب: https://www.salamatism.com/?n=12082

افزودن نظر