كلسيم

Calcium Supplements

موارد استفاده

كلسيم تزريقي براي درمان كمبود كلسيم خون در بيماري‌هايي كه نياز به افزايش سريع غلظت يون كلسيم در سرم دارند، مانند تتاني(انقباض غیرارادی ماهیچه‌ها) در نوزادان، تتاني ناشي از كمبود هورمون پاراتيروئيد، تتاني ناشي از نيش حشرات يا واكنشهاي حساسيتي استفاده می‌شوند. از این دارو برای درمان دردهاي كوليكی ناشي از مسموميت با سرب، كمبود ويتامينو آلكالوز استفاده می‌شود. همچنین به منظور تنظيم الكتروليت در احياي قلبي به ويژه پس از عمل جراحي قلب باز، برای تقويت قدرت انقباضي ميوكارد، پس از خاتمه فيبريلاسيون دهليزي و بطني يا زماني كه پاسخ كافي به اپي نفرين تزريقي وجود ندارد، برای كاهش يا برطرف کردن اثرات ناشي از افزایش پتاسيم خون از این دارو استفاده می‌شود. همچنين به عنوان پادزهر در درمان مسموميت با منيزيم نیز از کلسیم تزریقی استفاده می‌شود. از فراورده‌هاي خوراكي حاوي كلسيم به منظور جبران كمبود كلسيم در بيماري‌هايي مانند كم‌كاري مزمن پاراتيروئيد، راشيتيسم (نرمی استخوان) و كمبود ثانويه كلسيم خون پس از مصرف داروهاي ضد تشنج استفاده مي‌شود. اگر كمبود مزمن كلسيم خون ناشي از كمبود ويتامينباشد، املاح خوراكي كلسيم به عنوان مكمل غذايي در افرادي كه مقادير كافي كلسيم دريافت نمي‌كنند و همچنين به عنوان داروي كمكي براي پيشگيري و درمان پوكي استخوان مصرف مي‌شوند.

مکانیسم اثر

مصرف كلسيم براي عملكرد صحيح دستگاه عصبي، عضلاني و اسكلتي ضروري است. كلسيم در عملكرد طبيعي قلب، كليه، تنفس، انعقاد خون و نفوذپذيري مويرگها وغشاءسلولي نقش مهمي را ايفا مي‌كند. كلسيم همچنين به تنظيم آزادسازي و ذخيره‌هاي ناقلهاي عصبي و هورمون‌ها، برداشت و اتصال اسيدهاي آمينه، جذب ويتامينB۱۲ و ترشح گاسترين كمك مي‌كند .

فارماکوکينتيک

تقريباً ۳۰-۲۰ درصد كلسيم از طریق روده كوچك جذب مي‌شود كه اين امر به حضور متابوليتهاي ويتامينpH،D روده و فاكتورهاي رژيم غذايي مانند پيوند كلسيم به فيتاتها و فيبرها بستگي دارد. جذب كلسيم در صورت وجود كمبود كلسيم يا در بيماراني كه رژيم غذايي فاقد كلسيم دريافت مي‌كنند، افزايش يافته و در بيماران مبتلا به فقدان يا كمبود اسيد معده كاهش مي‌يابد. كلسيم تقريباً با ۴۵ درصد از پروتئین پلاسما پیوند برقرار می‌کند. ۲۰ درصد از كلسيم از طریق كليه و ۸۰ درصد از آن از طریق مدفوع دفع مي‌شود.

موارد منع مصرف

فراورده‌هاي حاوي كلسيم در افرادی که كلسيم خون بالایی دارند، با افزايش كلسيم موجود در ادرار روبه‌رو هستند، سنگهاي كلسيمي در كليه خود دارند، دچار ساركوئيدوز (التهاب در گره‌های لنفاوی، ریه‌ها، کبد‌، چشم‌ها، پوست و دیگر بافت‌ها) هستند و دچار مسموميت با ديژيتال شده‌اند، نبايد مصرف شود.

هشدارها

۱-فراورده‌هاي حاوي كلسيم در کسانی که دچار دهيدراسيون يا عدم تعادل ساير الكتروليت‌ها‌ هستند، سابقه سنگ‌هاي كليوي، مشکلات مزمن كليوی دارند و یا با مشکلات قلبی و فيبريلاسيون بطني در طول احياي قلب روبه‌رو بوده‌اند، بايد با احتياط مصرف شود.
۲-در حين درمان كمبود بيش از حد كلسيم خون، اندازه گيري ميزان كلسيم سرم در فواصل منظم ضروري است.

عوارض جانبی

اختلالات خفيف گوارشي با مصرف خوراكي و براديكاردي، آريتمي و تحريك پس از تزريق وريدي از عوارض جانبي مهم املاح كلسيم مي‌باشند. كاهش فشار خون، برافروختگي يا احساس گرما، ضربان نامنظم قلب، تهوع يا استفراغ، قرمزي پوست، درد يا سوزش در محل تزريق، تعريق، گزگز و كاهش فشار خون نیز در اثر مصرف این دارو گزارش شده است.

تداخل دارویی

مصرف همزمان ساير فراورده‌هاي حاوي كلسيم با اين داروها ممكن است باعث افزايش غلظت كلسيم سرم، به‌ويژه در بيماران مبتلا به مشکلات كليوی شود. مصرف همزمان املاح تزريقي كلسيم با ديگوكسين ممكن است خطر بروز آريتمي قلبي را افزايش دهد. املاح تزريقي كلسيم می‌تواند اثرات سولفات منيزيم تزريقي را خنثي نمايند. همچنين در صورت مخلوط نمودن ملح كلسيم با سولفات منيزيم، امكان رسوب سولفات كلسيم وجود دارد. فراهمي زيستي فني‌توئين و كلسيم به‌ علت تشكيل احتمالي يك كمپلكس غير قابل جذب كاهش مي‌يابد. جذب تتراسيكلين‌هاي خوراكي نیز به علت تشكيل كمپلكس‌هاي غير قابل جذب و افزايشpH داخل معده، ممكن است كاهش يابد.

نکات قابل توصیه

۱-قرص ها بايد۱/۵-۱ ساعت پس از غذا مصرف شوند.
۲-در صورت امكان، از مصرف اين داروها طي ۲-۱ ساعت پس از مصرف ساير داروهاي خوراكي بايد خودداري شود.
۳-از مصرف همزمان ساير فراورده‌هاي حاوي كلسيم، فسفات، منيزيم يا ويتامينD بايد خودداري شود.
۴-از مصرف همزمان فراورده هاي خوراكي اين داروها با مواد غذايي حاوي فيبر و غلات بايد خودداري شود.
۵-به منظور تأمين نياز روزانه به كلسيم‌، رژيم غذايي مناسب بر مصرف فراورده‌هاي حاوي كلسيم ترجيح داده شود.
۶-در صورت نياز،مصرف ويتامينبه ميزان كافي و قرار گرفتن در معرض نور خورشيد به منظور افزايش جذب كلسيم توصيه مي‌شود.
۷-به منظور جلوگيري از افزايش غلظت كلسيم در خون و ايست قلبي، دارو بايد به آهستگي تزريق وريدي شود.
۸-بروز عوارض جانبي اغلب به علت تزريق سريع وريدي است. با ظهور اختلالات در الكتروكارديوگرام و اظهار ناراحتي از سوي بيمار، تزريق دارو بايد به طور موقت قطع شود و پس از آن طبيعي شدن امواج و رفع ناراحتي بيمار، ادامه يابد.

مقدار مصرف

مقدار مصرف مجاز كلسيم در روز به ترتيب زير مي باشد:
شيرخواران و كودكان با سن كمتر از ۳ سال:۸۰۰-۴۰۰ ميلي گرم، كودكان بين۱۰-۴ سال: ۸۰۰ ميلي گرم، نوجوانان و بزرگسالان:۱۲۰۰-۸۰۰ ميلي گرم، زنان باردار و شيرده:۱۲۰۰ ميلي گرم.
براي پيشگيري از كمبود كلسيم خون از راه خوراكي، مقادير فوق مورد استفاده قرار مي‌گيرد. به عنوان درمان كمبود كلسيم خون، مقدار مصرف بر اساس شدت كمبودزكلسيم درهر بيمار توسط پزشك بايد تعيين شود.
براي پيشگيري از كمبود كلسيم خون، مقدار مصرف براساس نياز بيمار تعيين و انفوزيون وريدي مي‌شود. در درمان كمبود كلسيم خون و تأمين الكتروليت حدود ۱گرم گلوكونات كلسيم به طور آهسته و با سرعت حداكثر تا ۵ ميلي ليتر در دقيقه تزريق وريدي مي شود و در صورت نياز، تا زماني كه تتاني كنترل شود، مصرف آن را مي‌توان تكرار نمود.
به عنوان پائين آورنده پتاسيم يا منيزيم خون، مقدار ۲-۱ گرم به طور آهسته و با سرعت حداكثر تا ۵ ميلي ليتر در دقيقه تزريق وريدي مي‌شود. در طول درمان، مقدار مصرف دارو بايد بر اساس پيگيري منظم وضعيت بيمار توسط الكتروكارديوگرام تنظيم شود.

اشکال دارویی

Film Coated Tablet:
Calcium (as Corbonate) ۵۰۰ mg + Vitamin D ۲۰۰ IU
Coated Tablet : Calcium (as Carbonate) ۵۰۰ mg
Tablet: Calcium (as Gluconate) ۴۵ mg
Tablet: Calcium Dobesilate ۲۵۰ mg
Effervescent Tablet: ۵۰۰ mg
(Calcium Forte)(Calcium Lactate Gluconate ۲.۹۴g +Calcium Carbonate ۰.۳ g)

لینک کوتاه مطلب: https://www.salamatism.com/?n=48